Zabytki

     Teren Gminy Babice wzbogacony jest wieloma dziełami architektury o nieprzemijającej wartości. Do najciekawszych należą:
     *** Piętrzące się na szczycie porośniętego lasem wapiennego wzgórza Lipowiec, dobrze zachowane ruiny średniowiecznego zamku biskupów krakowskich, które wraz z przewodnikiem codziennie czekają na turystów. Góra zamkowa (362 m n.p.m.) położona jest w środku trójkąta utworzonego przez Wygiełzów, Babice i Zagórze. Pierwsza wzmianka o tym miejscu pojawia się w dziele Jana Długosza i mówi, że teren na którym wzniesiono zamek należał u początku XIII w. do małopolskiego rodu rycerskiego Gryfitów. Dobra babickie wraz z Lipowcem były własnością Klemensa Gryfity z Ruszczy. Obdarzył nimi klasztor w Staniątkach, którego ksenią była jego córka. W 1243 r. nabył je od sióstr benedyktynek biskup krakowski Jan Prandota. Lipowiec pozostał własnością biskupstwa do 1789 r. Z XV w. pochodzą udokumentowane fakty o użytkowaniu zamku jako więzienia. W 1437 r. Zbigniew Oleśnicki więził w lochu wieży opata Mikołaja z Buska. Ponadto Kazimierz Jagiellończyk oddał biskupom krakowskim władzę sądowniczą nad świeckimi poddanymi klucza dóbr lipowieckich. W XVI w. wzrasta znaczenie Lipowca jako więzienia. Przetrzymywano tu osoby podległe jurysdykcji duchownej na terenie diecezji krakowskiej. Obok duchownych odpowiadających za przekroczenia prawa kanoniczego więziono też propagatorów i zwolenników szerzącej się w Polsce reformacji. W 1526 r. uwięziono w Lipowcu Macieja z Ropczyc, a w 1550 r. Franciszka Stankara, profesora Akademii Krakowskiej, znanego reformatora religijnego, zwolennika Zwinglego, współautora wspaniałego przekładu Biblii zwanej Brzeską.
     Zamek składa się z trzech zasadniczych elementów: zespołu zabudowy zamku górnego zgrupowanego wokół niewielkiego dziedzińca; zespołu przedbramia rozlokowanego na spadku terenu, na południe od zamku górnego; przedzamcza rozciągającego się na południowy wschód od zamku górnego.
     Legendy głoszą, że w zamku znajdowało się kiedyś prehistoryczne grodzisko, a później zamek rycerski. W 1656 r. zamek opanowali Szwedzi, od 1968 r. udostępniony jest on zwiedzającym. Po wejściu na szczyt wieży zamkowej zwiedzający mogą podziwiać wyjątkowo piękną panoramę – widać pobliskie wzniesienia: Grodzisko i Bukowicę, malowniczą dolinę Wisły, Kotlinę Oświęcimską, wzniesienia Karpat Zewnętrznych a w oddali Tatry.

Zamek Lipowiec
Zamek Lipowiec
Zamek Lipowiec
Zamek Lipowiec

     *** U podnóża góry zamkowej, w Wygiełzowie położony jest Nadwiślański Park Etnograficzny, powstały w 1968 r. w celu zgromadzenia, zachowania i udostępniania zwiedzającym przykładów budownictwa drewnianego charakterystycznego dla Zachodniej Małopolski. W domach krytych słomą lub gontem znajduje się pełne wyposażenie, jakiego używała ludność XVIII i XIX wieku. Znajduje się tu m.in. zagroda wiejska obejmująca dom mieszkalny połączony z oborą, stajnią, stodołą i spichlerzem. Osobliwością są stodoły sześcio lub ośmioboczne wznoszone w konstrukcji zrębowej na tzw. „jaskółczy ogon”. Jednym z najciekawszych obiektów znajdujących się na terenie Skansenu jest kościółek przeniesiony z Ryczowa pochodzący z XVI wieku i drewniana dzwonnica z Nowej Góry z 1770 r. Nie mniej interesujący jest zespół obiektów mieszkalnych obrazujących architekturę małomiasteczkową i podmiejską. Warto zwrócić uwagę na chałupę sołtysa, kuźnię i olejarnię oraz zrekonstruowaną i czynną karczmę z Minogi, w której serwuje się jeszcze m.in. tradycyjne potrawy. Znakomitym dopełnieniem ówczesnego wyglądu wsi i miasteczek jest zrekonstruowany drewniany dwór z Drogini, wzniesiony przez Adama Jordana ok. 1730 r.
     Oprócz atrakcji w postaci obiektów, na terenie Skansenu prowadzona jest szeroka działalność popularyzatorska i edukacyjna w postaci m.in. lekcji muzealnych, podczas których można poznać dawne rzemiosła. Co roku na terenie Skansenu odbywa się Festiwal Muzyki Organowej.

Nadwiślański Park Etnograficzny - Skansen w Wygiełzowie
Skansen w Wygiełzowie, Kościół z Ryczowa
Nadwiślański Park Etnograficzny - Skansen w Wygiełzowie
Nadwiślański Park Etnograficzny - Skansen w Wygiełzowie, Dwór z Droginii

     *** Kościół pw. Wszystkich Świętych w Babicach. Kościół p.w. Wszystkich Świętych w Babicach jest najbardziej znanym zabytkiem kultury sakralnej na terenie Gminy Babice.
     Dokładna data wybudowania świątyni w Babicach nie jest znana. Pierwsza wzmianka o kościele w Babicach pochodzi z lat 1337-1358. W tych i następnych latach wzmiankowana jest w Babicach parafia własna należąca do dekanatu zatorskiego. Kościół parafialny p.w. Wszystkich Świętych wzmiankowany jest na rok 1470. Według kroniki parafialnej, nowy kościół ufundowany został w 1524 r. przez bpa Jana Konarskiego. Był to prawdopodobnie niski, murowany kościółek, sięgający na długość do obecnej ambony, ze stropem drewnianym. Miał kwadratową wieże dobudowaną do facjatu, w której mieściła się dzwonnica, a wewnątrz świątyni trzy, a później cztery piękne ołtarze. Przy kościele stała plebania. Świątynia ta po 1760 r. doszczętnie spłonęła, tak że mury poniżej okien były poprzepalane.
     Kościół odbudowany przez bpa Kajetana Sołtyka w 1763 r. był tych samych rozmiarów co poprzedni, z tą różnicą, że była wysoko sklepiony cegłą, miał sygnaturkę i oddzielną dzwonnicę. Dach pokryty był gontem, a sygnaturka na nim obita białą blachą. Kościół ten ponownie spłonął w 1870 r., a w latach 1891-1909 został znacznie rozbudowany od ambony po wieżę włącznie.
     Dawny kościół tworzą: kwadratowe prezbiterium i kwadratowa nawa (sięgająca od tęczy po wschodnie mury nowych kaplic bocznych), sklepione kolebkowo z lunetami, pierwotna zakrystia tzw. skarbiec i nowsza zakrystia przy prezbiterium od północy i południa oraz kruchta przy nawie od południa. Kruchta okrągła, nakryta wewnątrz kopułowo, na zewnątrz dachem trójspadowym. Jej fasada flankowana dużymi wolutami, ponad nimi belkowanie. W kościele znajdują się trzy portale barokowe, z nich jeden uszaty. Ołtarze główny i dwa boczne rokokowe 1778, w jednym z bocznych obrazy Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia i Anioła Stróża malowane przez Eljasza. Fragmenty ołtarza wczesnobarokowego wykonanego w 1662 r. przez Mikołaja Przybysławowicza z Krakowa. Chrzcielnica barokowa z drugiej połowy XVIII wieku. Feretron z około 1700 r. Obraz Św. Klemensa wczesnobarokowy. Stacje Męki Pańskiej malowane przez Eljasza. Dwa krucyfiksy barokowe. Nagrobek Franciszka Łąckiego (zm. 1844) z marmuru i stiuku z portretem na blasze. Monstrancja gotycka z pierwszej połowy XVI wieku. Kielich z napisem „LIPOWIEC” barokowy z XVIII w. z kaplicy Zamku Lipowiec. Relikwiarz w kształcie krzyża, wczesnobarokowy. Łódka na kadzidło rokokowa. Ornaty: dwa haftowane z XVIII w., trzeci z pasa polskiego.

Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Babicach
Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Babicach
Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Babicach
Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych w Babicach

     *** Kościół modrzewiowy pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Mętkowie z XVII w. Do został przeniesiony w latach 1972-74, a poświęcenia w dniu 1 maja 1974 r. dokonał ówczesny metropolita krakowski kardynał Karol Wojtyła, który w latach 1948-49 jeszcze w Niegowici pełnił w nim rolę wikariusza.
     Kościół ma konstrukcję zrębową, charakterystyczną dla stylu podkarpackiego. Wnętrze kościoła zdobią trzy ołtarze barokowe snycerstwa szkoły krakowskiej: ołtarz główny Matki Boskiej Częstochowskiej; ołtarz boczny prawy Serca Pana Jezusa z zabytkową figurą Matki Bożej Bolesnej; ołtarz boczny lewy św. Anny „Samotrzeciej” – obraz renesansowy, malowany temperą na desce.
     Barokowa tęcza z wyobrażeniem Pana Jezusa Ukrzyżowanego łączy prezbiterium z nawą główną. Ambona i chrzcielnica są również barokowe. Na szczególną uwagę zasługują   znajdujące się w kościele zabytkowe stacje Drogi Krzyżowej oraz obrazy zdobiące ściany prezbiterium i naw bocznych. Polichromia kościoła została wykonana w 1978 r. Zgodnie z decyzją Wydziału Konserwacji Zabytków, obok przeniesionego kościoła wybudowano dzwonnicę z Kaplicą Św. Józefa na wzór dzwonnicy z Niegowici. Prace cieślarskie wykonali górale ze Spisza.
     Kościół Parafialny Matki Boskiej Częstochowskiej stanowi element Szlaku Architektury Drewnianej, prezentującego różnorodność architektoniczną budowli drewnianych w województwie małopolskim, tym samym jest jednym z najcenniejszych obiektów sakralnych w powiecie chrzanowskim. Po śmierci papieża Jana Pawła II do kościoła przybywa bardzo wielu wiernych z różnych miejscowości, aby pomodlić się za jego duszę w tym szczególnym i bliskim mu miejscu.
     Informacje praktyczneAgroturystykaPomoc medyczna, aptekiBanki, bankomatyParkingiStacje paliwGastronomiaBibliotekiParafie rzymskokatolickie

Kościół modrzewiowy pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Mętkowie
Kościół modrzewiowy pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Mętkowie
Kościół modrzewiowy pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Mętkowie
Kościół modrzewiowy pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej w Mętkowie